Grip op duurzaam en circulair bouwen 

Grip op data 

Tijdens Cobouw Live 2025 verzorgden Luuk d’Hooghe, directeur Techniek en Innovatie, en Eduard Beekhuizen, relatiemanager bij Ketenstandaard, een kennissessie over duurzaam en circulair bouwen. De centrale vraag: hoe krijg je als bouw- of techniekbedrijf grip op duurzaamheid in een sector waarin wetgeving, rapportageverplichtingen en datavraagstukken elkaar snel opvolgen? 

Het uitgangspunt van de sessie was helder. Duurzaam en circulair bouwen vraagt niet in de eerste plaats om nieuwe systemen, maar om het eenduidig vastleggen en het gestructureerd laten stromen van die data door de hele keten. Standaarden spelen daarin een sleutelrol, zeker in relatie tot ontwikkelingen als CSRD, CPR, Wkb, ESPR en het Digitaal Productpaspoort.

Toenemende datadruk 

Via een interactieve Slido-poll werd zichtbaar waar de zorgen in de zaal liggen. Begrippen als CSRD en ESPR zijn bij veel bedrijven inmiddels bekend, maar vooral datakwaliteit wordt als grootste uitdaging ervaren. Ook de wens voor meer Europese uniformiteit kwam nadrukkelijk naar voren. 

Die signalen sluiten aan bij de dagelijkse praktijk. Bedrijven willen voldoen aan regelgeving, maar lopen tegen versnipperde data, uiteenlopende definities en beperkte herbruikbaarheid aan. Ketenstandaard beheert en ontwikkelt standaarden zoals STABU, ETIM, DICO en NLBE-SfB om juist daar structuur in aan te brengen. Door afspraken te maken over definities, datavelden en uitwisseling ontstaat een gezamenlijke basis voor de sector. 

Praktische instrumenten 

In de sessie werden drie actuele ontwikkelingen toegelicht die bedrijven helpen om duurzaamheidsdata beter te organiseren en toe te passen.

Milieudata API 

De Milieudata API maakt het mogelijk om milieu-informatie, zoals CO₂-uitstoot, energie- en watergebruik, eenduidig uit te wisselen. De API is modulair opgebouwd, zodat je stapsgewijs kunt aansluiten. Fabrikanten kunnen gegevens beschikbaar stellen, waarna andere partijen deze rechtstreeks in hun eigen systemen kunnen gebruiken, zonder extra handmatige bewerkingen. 

Deze aanpak ondersteunt bedrijven bij duurzaamheidsrapportages, waaronder CSRD, en verkleint de kans op fouten door dubbele invoer.

Digitaal Productpaspoort-sjabloon 

Het Digitaal Productpaspoort wordt de komende jaren verplicht voor steeds meer productgroepen. Samen met TNO ontwikkelde Ketenstandaard een sjabloon dat inzicht geeft in welke informatie daarvoor nodig is. Denk aan gegevens over samenstelling, herkomst, losmaakbaarheid en circulariteit. 

Het sjabloon helpt bedrijven om gericht data te verzamelen en vooruit te kijken naar wat Europese regelgeving gaat vragen. In vervolgstappen worden deze gegevens verder gespecificeerd per productgroep. 

TRAIL-standaard 

Met de TRAIL-standaard wordt het mogelijk om producten en grondstoffen door de hele keten te volgen. TRAIL bouwt verder op GS1 Digital Link-technologie en sluit aan op Europese verplichtingen rondom de traceerbaarheid van producten. Door producten eenduidig te identificeren, wordt beter inzichtelijk waar ze vandaan komen, hoe ze zijn toegepast en wat hun impact is. 

Dat is relevant voor circulariteit, maar ook voor veiligheid en beheer. Eenduidige identificatie maakt het eenvoudiger om informatie terug te vinden en gericht keuzes te maken.

Samenhang en taal 

Het Virtueel Digitaal Bouwwerkdossier werd toegelicht als onderdeel van de langere termijnvisie op gegevensuitwisseling. Tijdens deze sessie lag de focus op de instrumenten die nu al beschikbaar zijn om duurzaamheidsdata betrouwbaar vast te leggen en uit te wisselen. 

Daarbij speelt ook eenduidige terminologie een rol. Ketenstandaard werkt daarom aan een sectorbrede thesaurus waarin begrippen worden vastgelegd en afgestemd. Zo wordt voorkomen dat dezelfde term in verschillende contexten iets anders betekent, wat de uitwisseling en herbruikbaarheid van data ten goede komt.

Waar begin je? 

Voor veel organisaties is de belangrijkste vraag: waar start je concreet? Het advies tijdens Cobouw Live was om klein te beginnen en eerst het laaghangend fruit te pakken. Denk aan het in kaart brengen van CO₂-data voor de belangrijkste productgroepen en het benutten van bestaande standaarden, zoals het DICO-factuurbericht dat wordt uitgebreid met CO₂ data.  

Door stap voor stap te werken, ontstaat ruimte om processen te verbeteren en data beter te benutten, zonder dat dit direct grote veranderingen vraagt.

Blik vooruit 

De sessie tijdens Cobouw Live liet zien dat duurzaamheid en digitalisering steeds sterker met elkaar verweven raken. Bedrijven zoeken houvast in een complex speelveld van regels en verwachtingen. Door gezamenlijk afspraken te maken over data en standaarden te gebruiken, ontstaat overzicht en vertrouwen in de informatie die door de keten stroomt. 

Ketenstandaard blijft samen met de markt werken aan die gezamenlijke basis, zodat duurzaam en circulair bouwen praktisch uitvoerbaar blijft.